Koude voeten als je stilzit: waarom het gebeurt en wat helpt

Je zit op de bank, de kachel staat aan, en toch zijn je voeten koud. Herkenbaar? Je bent niet de enige, en het ligt niet aan je sokken.

Wat te doen tegen koude voeten?

Kort samengevat: isoleren is iets anders dan verwarmen. Sokken en een deken houden alleen vast wat er al is, een kruik is na een half uur lauw en de kachel hoger zetten verwarmt een hele kamer om twee voeten warm te krijgen. Wat wel helpt is warmte toevoegen op de plek waar het koud is, en tussendoor even opstaan en bewegen.

Waarom je voeten als eerste afkoelen

Als het koud wordt, beschermt je lichaam eerst je romp. Daar zitten je organen. Je bloedvaten in handen en voeten vernauwen zich, zodat er minder warm bloed naar je uiteinden gaat en je kerntemperatuur op peil blijft.

Dat is een slim systeem, maar het heeft één vervelend gevolg: je voeten en onderbenen zijn het verst van je hart en krijgen als eerste minder warmte. Zit je stil, dan is er ook geen spierbeweging die ze weer opwarmt. Vandaar dat je het vooral 's avonds voelt, als je eindelijk zit.

Waarom de gebruikelijke oplossingen tegenvallen

Dikke sokken

Sokken maken geen warmte. Ze houden vast wat er al is. Zijn je voeten eenmaal koud, dan houdt een dikke sok die kou net zo goed vast. Daarom lijkt het of ze niet werken — ze werken alleen als je begint met warme voeten.

Een kruik

Werkt goed, maar kort. Na een half uur is hij lauw en na een uur koud. Bovendien ligt hij op één plek en beweegt hij niet mee.

De kachel hoger

Dit is de dure oplossing. Je verwarmt een hele kamer van tientallen kubieke meters om twee voeten warm te krijgen. Een elektrische kachel van 2000 watt kost bij drie uur per avond al snel bijna twee euro aan stroom. Een verwarmingsproduct dat alleen jou verwarmt, gebruikt een fractie daarvan.

Een dekentje over je benen

Zelfde probleem als de sok: het isoleert, het verwarmt niet. En het glijdt af zodra je opstaat.

Wat wél werkt: warmte toevoegen op de juiste plek

De oplossing is niet meer isolatie maar meer warmte, en dan precies daar waar het probleem zit. Daar zijn grofweg drie soorten producten voor.

Een verwarmde voetenmat

Een platte mat die je op de vloer legt en waar je je voeten op zet. De warmte komt van onderaf. Handig als je aan een bureau zit of een koude vloer hebt van tegels of laminaat, want dat is vaak de echte boosdoener. Nadeel: hij verwarmt de onderkant van je voeten, niet de bovenkant en niet je benen.

Een klassieke voetenwarmer

Een soort zachte zak waar je je voeten in schuift. Warmt rondom, maar stopt bij je enkels. Als je last hebt van koude kuiten of schenen, helpt dit maar half.

Een voet- en onderbeenwarmer

Een hoger model dat je voeten én onderbenen omsluit, tot aan de knie. Dit is de minst bekende categorie, terwijl juist het onderbeen vaak meekoelt. Als je merkt dat niet alleen je tenen maar je hele onderbeen koud aanvoelt, is dit het type dat je zoekt.

Waar je op moet letten bij het kopen

• Automatische uitschakeling. Kies een model met een timer, zodat het vanzelf uitgaat. Belangrijk als je de neiging hebt weg te dommelen.
• Meerdere warmtestanden. De hoogste stand is zelden de prettigste. Kunnen terugschakelen is fijner dan je denkt.
• Makkelijk schoon te houden. Je zet er elke avond je voeten in of op. Dat wil je eenvoudig kunnen schoonmaken.
• Vermogen in verhouding tot het oppervlak. Meer watt betekent niet automatisch warmer, het betekent sneller op temperatuur bij een groter oppervlak. Een mat van 65 watt en een groot paneel van 170 watt kunnen dezelfde warmte geven.
• CE-markering en een Nederlandse handleiding. Bij een elektrisch verwarmingsproduct is dit geen formaliteit. Koop niet bij een verkoper die je geen documentatie kan laten zien.
• Opbergbaarheid. Een apparaat dat de hele zomer in de weg staat, gebruik je de volgende winter niet meer.

Let op bij ouderen en bij verminderd gevoel in de voeten

Dit is geen detail. Verwarmingsproducten zijn niet geschikt voor mensen die warmte niet goed voelen of niet zelf kunnen reageren op oververhitting. Dat geldt bijvoorbeeld bij verminderd gevoel in de voeten of bij iemand die zichzelf niet goed kan verplaatsen.

Gebruik in die situaties altijd de laagste stand, laat iemand er niet alleen mee, en overleg bij twijfel met een huisarts of praktijkondersteuner. Deze pagina is algemene informatie, geen medisch advies.

Onze twee voetenwarmers

Gloeivoetjes is een Nederlands merk uit Bussum dat zich richt op warmte voor voeten en onderbenen.

• De Cocon — omsluit je voeten en onderbenen tot aan de knie, 170 watt, opvouwbaar.
• De Warmtemat — platte verwarmde mat van 40 bij 60 cm, 65 watt, voor onder een bureau of bij de bank.

Allebei met gratis verzending binnen Nederland, België en Luxemburg, 14 dagen bedenktijd en 1 jaar garantie.

Verder lezen

• Wat kost een voetenwarmer aan stroom? — uitgerekend met de tarieven van dit moment.
• Voetenwarmer voor ouderen: waar je op moet letten — veiligheid, bediening en struikelgevaar.